Van fabriekspand tot cultuurfabriek: deze hotspots wil je niet missen

17 mei 2022
Publiek bij een vernissage in Hageltoren

  

Ben je op zoek naar eigenzinnige plekken waar cultuur, amusement en industrieel erfgoed hand in hand gaan? Zet deze toppers dan alvast in je agenda!

Het is een bekend fenomeen in vele steden: fabrieken staan te verkommeren, pakhuizen vergaren stof en andere bouwcomplexen wachten doelloos op de sloop. Zonde van de onbenutte ruimte. Creatieve herbestemmingen zijn een krachtig middel tegen leegstand en verkrotting: maak plaats voor kunst en cultuur!

Dat heeft ook Brussel goed begrepen, want de tijdelijke bezettingen schieten hier als paddenstoelen uit de grond. Je ziet ze vooral opduiken langs de oevers van het Brussels kanaal. Start-ups, fablabs, kunstencentra, verenigingen en ondernemers blazen nieuw leven in slapende sites en toveren ze in een mum van tijd om tot lokaal verankerde stadslaboratoria en creatieve broedplaatsen.

En wat meer is, ze organiseren een heleboel culturele events, gezellige apero’s en knotsgekke feestjes. Neem het van ons aan: daar wil je heel graag bij zijn!

See U

We sluiten af met een knaller: See U, meteen het grootste tijdelijke bezettingsproject van België. Deze kazernes behoorden vroeger tot de Koninklijke Rijkswachtschool. Over enkele jaren wordt deze site een universiteitswijk. In afwachting daarvan is het een oase van kunst, cultuur en creatief ondernemerschap. Je vindt er onder meer de pop-upbioscoop Kinograph, een babycafé, foodtrucks, een biomarkt, een guinguette. Je kan er ook chillen in en rond de oude velodroom. Er vinden tal van leuke events plaats, zoals expo’s, concerten, balspelen, een vintage rommelmarkt, zwoele dj-sets en het See U (F)estival. Dat evenement gaat door tijdens de zomer, zo’n drie maandenlang met een programma van vijf dagen per week. 

Terras van See U bij zonsondergang

Allee du Kaai

In 2014 ontstond de spontane actiezone Allee du Kaai, op de oever van het Brussels kanaal. Het was een van de eerste participatieve projecten om via tijdelijk gebruik leegstand te lijf te gaan en tegelijkertijd een sociale wijkdynamiek te creëren. De vergeten pakhuizen werden al snel een baken van sociaal engagement en een ontmoetingsplek voor buurtjongeren die leven in precaire omstandigheden. Die verbinding zoeken, dat doet het team van Allee du Kaai nog steeds met een niet-aflatend enthousiasme. De site is ronduit prachtig met moestuinen, een skatepark, een dromerige picknickplek, een streetdanceloods, graffitimuren, een biljart, pingpongtafels, een atelier voor beeldende kunsten, een fitness, een bioscoop, een bar en een baby- en kinderhoek. Als er een plek is waar je letterlijk voet aan wal moeten zetten, is het hier. 

Kinderen spelen een bal in een mini-arena in Allee du Kaai

Hageltoren

De Hageltoren (die de meeste Brusselaars kennen onder de Franse benaming Tour à Plomb) is een vrij recente aanwinst in het rijke Brusselse cultuurlandschap. Het is een buurtcentrum van de Stad Brussel en het bruist er van de (sociaal-)culturele, artistieke en sportieve activiteiten. De site bestaat  al sinds 1832, de toren kwam er in 1898. Sinds begin jaren 60 verloor het zijn industriële functie, maar op de huidige culturele invulling was het wachten tot 2018. Je kan er terecht voor lezingen, creatieve ateliers, vernissages en meer culturele verwennerijen.

BE-HERE

BE-HERE grenst aan de terreinen van Tour & Taxis, aan de kant van de gemeente Laken. Decennialang lag dit voormalige distributiecentrum van het Franse aperitief BYRRH te verpieteren, tot de overheden vonden dat het welletjes was, en het geheel grondig opknapten. BE-HERE is nu een duurzaam dorp in de stad, een levendige hub van bedrijfjes uit de sociale en circulaire economie. Maar je vindt er evengoed muziekensembles en theatermakers. In de prachtige hal met glazen luifel scoor je in een handomdraai een artisanaal biertje van brouwerij La Source. Je kan ook genieten van heerlijke chocolade bij Nao en van een rijkelijke lunch bij een van de talrijke artisanale eetgelegenheden. Ga ook eens neuzen in de bio-markt, waar je onverpakt fruit, groenten en andere producten kan kopen. En een beetje verderop kan je je uitleven in het BXL Pump Park! BE-HERE is duidelijk een place to be!

Vlooienmarkt, bars en andere activiteiten open voor het publiek in de BE-HERE-hal

Recyclart

Recyclart is al meer dan twintig jaar een vaste waarde voor liefhebbers van subculturen. De feestjes zijn ronduit legendarisch en de programmatie pretty offbeat. Maar er gebeurt zoveel meer. In de werkplaatsen houtwerk en metaalconstructie stoomt Recyclart Brussels talent klaar voor de arbeidsmarkt. Dat was zo in hun vorige stek in het treinstation in de Marollen, en is nu nog steeds het geval in de Manchesterstraat in de Molenbeekse Heyvaertwijk. Daar toverde het team van Recyclart een oude drukkerij om tot een warm, creatief nest. Je kan er terecht voor een rollercoaster van concerten, performances, installaties, expo’s en dolle pret met een hoek af. Eet zeker een 100% vegangerecht in Bar Recyclart. Wij zijn fan!

Decoratelier

Vlak naast Recyclart ligt Decoratelier, een artistiek centrum dat zijn valiezen mocht uitpakken in een voormalige suikerraffinaderij. Sinds 2019 zijn kunstenaars, buurtbewoners en sympathisanten er kind aan huis. Decoratelier heeft oog voor de noden van kwetsbare groepen en zet volop in op inclusiviteit, participatie, synergie en artivisme. Op de binnenplaats bouwden buurtjongeren eigenhandig de toestellen van Molengym. Ondertussen zijn ze eersteklas uitbaters en sportcoaches.

Kinderen spelen spelletjes in het Decoratelier

LaVallée

In de serie hippe plekken met een Berlin feel moeten we het zeker hebben over kunstencentrum LaVallée. Deze voormalige wasserij ligt in het hart van Molenbeek. Het is een vrijplaats voor artistieke kruisbestuiving. De ateliers en kantoren vormen een ideale uitvalsbasis voor creatievelingen uit vooral toegepaste kunsten. Maar LaVallée is ook een vertrouwde plek voor wijkbewoners en iedereen die er even wil komen chillen en cultuur opsnuiven. Je bent je er welkom op feestelijke apero’s en muziekavonden. Niets leuker dan plaats te nemen aan de tafeltjes op de gezellige binnenplaats om er de hele avond te genieten van een hapje, drankje(s) en dj-sets van de bovenste plank.

Studio CityGate

Op wandelafstand van het Zuidstation ligt Studio CityGate. Deze creatieve hub kreeg onderdak in een oude textielfabriek in Anderlecht. Het is een bijzonder geslaagd stadsontwikkelingsproject met een boeiende sociale en culturele dimensie. Je kan er onder meer muurklimmen in Petite Ile, skaten in Byrrrh, concerten bijwonen van muziekcentrum Volta en je buikje rond eten op het ruime terras van Antidote. Deze kantine wordt beheerd door een mediterraans feestcollectief en dat merk je aan de hartelijke sfeer. 

Buitenbar en mensen op het terras van CityGate

Circle Park

Vlak naast Studio CityGate palmt het Circle Park een braakliggend terrein van maar liefst 18.000m² in. De site is omringd met felroze containers die je drooghouden bij een wolkbreuk maar die ook dienen als cosy lokaaltjes voor workshops rond circulaire economie. De culturele programmatie omvat openluchttheater voor een tribune met 300 zitplaatsen, rommelmarkten, yoga- en danslessen, concerten, buurtfeesten… Hou de agenda maar goed in de gaten! Je kan er sowieso terecht in de bar en op de sportvelden voor een partijtje padel, petanque en beachvolley.