Brussel historisch

27 april 2022
Wandtapijt van de Koudenberg

Brussel lag altijd al strategisch in het centrum. Aan de ene kant was er moerasland en aan de andere kant heuvels en laagland. Tussen die twee gebieden groeide gaandeweg de hoofdstad van Europa.  

Het begon allemaal behoorlijk bescheiden. Pas in de eerste helft van de 11de eeuw trad Brussel stilaan uit de schaduw. Er kwam een kasteel op de Koudenberg, een kapel aan Sint-Gorik (op een eiland in de Zennerivier) en een kerk die uiteindelijk zou leiden tot de huidige kathedraal.  

In de loop der jaren vestigden zich ambachtslui en handelaars in de buurt. Het gebied kwam in handen van de graven van Leuven... Intussen werd Brussel geleidelijk aan een echte stad waar je alleen nog binnen kon door een van de zeven poorten. Ze werd geleid door de hertogen van Brabant en de burgerij. In de periode 1360-1400 kwam er een tweede omwalling. Die volgde het tracé waarlangs momenteel de lanen van de Kleine Ring lopen.

In het begin van de 15de eeuw neemt het ambitieuze Huis van Bourgondië de macht in Brabant over. Onder Filips de Goede wordt Brussel zelfs hoofdstad van de "Groothertog van het Westen". Gereputeerde kunstenaars en ambachtslui verdringen er elkaar. In het begin van de 16de eeuw wordt Karel V, de latere Keizer Karel, de opvolger van de Bourgondiërs en neemt zijn intrek in het paleis op de Koudenberg. Intussen wordt Brussel politiek alsmaar belangrijker. De stad profiteert maximaal van de centralisatie binnen het uitgestrekte rijk van de Habsburgers.

Schilderij over het bombardement van de Grote Markt

Brussel heeft het moeilijk in de 16de en 17de eeuw onder de Spaanse Habsburgers. Maar het blijft de trotse hoofdstad van de Spaanse Nederlanden. Nadat het leger van Lodewijk XIV Brussel bombardeert in 1695, blijft er van de Grote Markt niet veel over. Maar de heropbouw maakt van het plein het allermooiste van de wereld. Meer dan een eeuw later, na de slag bij Waterloo, wordt Brussel – net als Den Haag – een van de twee hoofdsteden van het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden.

Wanneer België onafhankelijk wordt, zet Brussel een beslissende, onherroepelijke stap op weg naar een status als wereldstad. Er komen brede lanen, spoorwegstations, ambitieuze gebouwen, een universiteit… Die dynamiek stopt nooit. Ze zorgt ook voor de komst van de hoofdkwartiers van de Europese Unie, de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie en tal van andere internationale organisaties, zowel uit de overheids- als uit de privésector.