Hun tijd ver vooruit

1. Bloemardinne

Heb je al eens gelet op het standbeeld van Bloemardinne op de gevel van het stadhuis van Brussel (aan de Guldenhoofdstraat, op de 2e verdieping, rechts van het centrale raam)? En ken je de geschiedenis ervan?

Hiervoor moeten we teruggaan in de tijd, naar Heilwige Bloemard, een vrouwelijke geestelijke die later bekend wordt als 'Bloemardinne'.

Deze opmerkelijke vrouw wordt eind 13e eeuw geboren in Brussel. Ze is een aanhangster van de 'Vrije Geest.' Dat is een geloofsbeweging die, een beetje zoals de begijnen, de mens wil bevrijden van elke vorm van onderwerping zodat hij kan doen wat hij wil. Deze leer is niet naar de zin van de middeleeuwse kerkelijke autoriteiten die ze al snel als ketterij veroordelen.

Heilwige is extreem intelligent en bijzonder eloquent. Ze schrijft enkele teksten die je ‘sensueel vroom’ zou kunnen noemen. Haar gedachtegoed raakt behoorlijk verspreid. Dat dankt ze wellicht aan het feit dat ze uit een adellijke Brusselse familie stamt. Maar haar ideeën worden niet door iedereen op prijs gesteld! De middeleeuwse samenleving is weinig tolerant voor een vrouwenbeweging die zich onafhankelijk opstelt en spreekt van een verdorven seksuele moraal.

In 1975, ter gelegenheid van de 640e verjaardag van haar dood, brengen Brusselse feministen van de beweging Porte Ouverte hulde aan Bloemardinne met bloemen aan de gevel van het stadhuis en een bord waarop ze wordt uitgeroepen tot 'de eerste Brusselse feministe'.

2. Suzan Daniel

Suzan Daniel wordt beschouwd als voortrekker van de LGBT-beweging in België. Haar echte naam is Suzan De Pues, in 1918 in Brussel geboren. In de jaren dertig kwam de militante lesbienne in contact met de Brusselse homoseksuele gemeenschap.

Ze werd bekend als eerste vrouwelijke filmcriticus in België onder de naam 'Daniel', ontleend aan de Franse actrice Danielle Darieux. In 1953 richtte ze de eerste Belgische holebivereniging op, het Centre culturel de Belgique (CCB). De weinig expliciete naam was bedoeld om een zekere discretie te bewaren die nodig was in die tijd. Al snel namen mannen de controle over de CCB over. Suzan Daniel werd opzijgeschoven.

Tijdens het tweede deel van haar leven bleef Suzan Daniel meer in de luwte. in 1996 werd het Fonds Suzan Daniel opgericht, het eerste Belgische LGBT-archief en -documentatiecentrum.

Ze werd al eens bestempeld als te energiek, te modern en te progressief. Zelf definieerde ze zich als 'Française van geest, Vlaamse van hart maar bovenal een Brussels zinneke'. In 2007 overleed ze in Laken.

Akarova