Het Brusselse Sint-Pieters-Woluwe is vooral een residentiële gemeente. Ze werd deels genoemd naar de Woluwe die erdoorheen stroomt. Door de vele groene ruimtes – denk maar aan het Woluwepark en de Mellaertsvijvers – is het een mooie plek om te wonen. Tot het begin van de 20e eeuw had de gemeente vooral een landelijk karakter. Later werd de ontwikkeling van de Tervurenlaan een katalysator voor de stedelijke en architecturale evolutie. Het oude centrum van de gemeente ligt rond de Sint-Pieterskerk. Door de geleidelijke vestiging van boerderijen ontstonden er gaandeweg een aantal gehuchten. Deze route neemt je mee op een tocht langs de mooiste architecturale staaltjes in Sint-Pieters-Woluwe!
Architectuur in Sint-Pieters-Woluwe: De dorpskern en enkele blikvangers
Sint-Pieters-Woluwe, voorname gemeente met veel ruimte
© visit.brussels - Jean-Paul Remy
Kerken zijn typische herkenningspunten in het stedelijke landschap. Zo ook de Sint-Pieterskerk, die in 1936 werd gebouwd. Het is een enorm gebouw in neotraditionele stijl. Je herkent er nog een aantal elementen van de 18e-eeuwse kerk die er eerst stond. Bedoeling was een zekere continuïteit na te streven ook al staan de monumentale proporties van het nieuwe gebouw in contrast met de bescheiden afmetingen van de oude kerk. (Sint-Pietersplein)
Het gemeentehuis werd tussen 1961 en 1975 gebouwd door de architecten Vermeiren en Nicaise. Het is een indrukwekkend gebouw. Je kan de klokkentoren al van ver zien. De stijl is geïnspireerd op de Vlaamse neorenaissance. Wist je dat, voor het gemeentehuis er kwam, op dit terrein veel aan tuinbouw werd gedaan? (Charles Thielemanslaan 93)
Natuurlijk wandelen we ook langs het beroemde Stocletpaleis. Dat gebouw staat niet voor niets op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Adolphe Stoclet was een ingenieur, bankier en kunstverzamelaar. Hij gaf de Oostenrijkse architect Joseph Hoffmann de opdracht een huis voor hem te bouwen langs de Tervurenlaan. Dat gebeurde tussen 1905 en 1911. Het werd een majestueus kunstwerk. Het paleis en de tuin werden als één geheel ontworpen. Financiële of esthetische beperkingen waren er niet. Noem het gebouw gerust een totaalkunstwerk met een uitgepuurde geometrie, die breekt met de Brusselse art nouveau. De stijl is die van de Weense Secessie of geometrische art nouveau. (Tervurenlaan 281)
Kijk zeker ook naar de mooie voorbeelden uit de hedendaagse architectuur. Dit huis uit 2000 is er zo een. De oorspronkelijke buitenmuur werd behouden maar de gevel komt er een stuk bovenuit waardoor het geheel lijkt te zweven. Verder is het een bijna geheel blinde gevel, op een paar glasstroken na. (Sint-Hubertusstraat 6)
Als je van de Sint-Huibrechtsstraat terugkeert in de richting van de Roger Vandendriesschelaan, beland je bij een prachtig herenhuis in beaux-arts-stijl uit 1913. Wat is er zo bijzonder aan dit huis? Wel, op de originele plannen stond een art-nouveauhuis! Hier en daar zijn daar nog sporen van te zien, met name in de vele gebogen lijnen en zweepslagmotieven. (Roger Vandendriesschelaan 38)
De volgende halte brengt je terug naar de neoklassieke stijl, die in het begin van de 20e eeuw nog steeds in zwang was. Dit opvallend symmetrische gebouw was vroeger een meisjesinternaat. Daarna werd het een politiebureau dat in 1985 zwaar beschadigd werd door een bomaanslag. Na een grondige renovatie werd het gebouw in zijn oude glorie hersteld. Let op het glazen dak: het is niet origineel; het kwam er pas in 1996. (Pater Eudore Devroyestraat 245)
Onze volgende halte is een interessant gebouw in pakketbootstijl. Het bestaat uit twee flats en werd in 1933 ontworpen door architect Lucien de Vestel. Het gebouw doet in zijn geheel denken aan een schip. Maar let vooral op de twee houten deuren met kajuitraampje. Die zien eruit alsof ze toegang geven tot het bovendek! (Julius Caesarlaan 120)
Deze modernistische villa (1931) van architect Léon Mercenier is een blikvanger. Alle modernistische stijlelementen zijn aanwezig: geometrische volumes, plat dak, bepleisterde gevels... Binnenin is er een duidelijke scheiding tussen de ruimtes die gereserveerd zijn voor de eigenaars en die voor het huispersoneel. (Horizonlaan 32)
Villa Gosset is een luxueus art-decogebouw dat in 1928 werd ontworpen door architect Adrien Blomme. Gosset had een sigarettenfabriek. Blijkbaar draaide zijn bedrijf goed. Want hij liet dit gebouwencomplex – een woning, een conciërgewoning en een bijgebouw met paardenstallen – bouwen op een groot omheind terrein. (Horizonlaan 21-23)
Een boekenfanaat die een bibliotheek opent. Dat gebeurt niet vaak. Om nog te zwijgen van het uitzonderlijke kader en de bijzondere architectuur van het gebouw. De Wittockiana, zo heet de privébibliotheek, is gehuisvest in een intrigerend gebouw van natuursteen en ruw beton. De bibliotheek is tegelijk een publiek toegankelijk museum en een documentatiecentrum voor alles wat te maken heeft met de geschiedenis en technieken van het boekbinden. (Bemelstraat 23)
Aan de Tervurenlaan kan je het Huis Gombert bewonderen. Dit imposante modernistische gebouw met zijn drie gevels is een van de meest opmerkelijke creaties van de architect Huib Hoste (1933). Platte daken met balustrades, kubistische volumes, witgepleisterde muren die doen denken aan de boeg van een schip: modernisme troef! (Tervurenlaan 333)