Anderlecht is een van de grootste gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Op deze route krijg je geen algemeen beeld van de gemeente. We beperken ons tot de historische kern en laten je kennismaken met enkele restanten van een ver verleden. Hou je van smalle steegjes met kasseien, middeleeuwse gebouwen en de sfeer van toen? Dan is deze route zeker iets voor jou. Je zal merken dat Anderlecht een zeer lange geschiedenis heeft. Die gaat zelfs terug tot de 11e eeuw. Klaar om in de voetsporen te treden van de kanunniken en de humanisten? Dan zijn we weg.
Architectuur in Anderlecht
Anderlecht, een grote gemeente met een rijke geschiedenis
© Visit Brussels - Jean-Paul Remy
Eerste halte: de prachtige collegiale Sint-Pieter-en-Sint-Guidokerk. Net als de Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal in het centrum van de stad was dit oorspronkelijk een romaanse kerk. Ze werd opgericht aan het einde van de 11e eeuw ter ere van de heilige Guido. Bedoeling was er zijn relikwieën onder te brengen. De gotische structuur werd gebouwd tussen de tweede helft van de 14e en de eerste helft van de 16e eeuw, met behoud van enkele romaanse elementen. De verschillende tinten witte steen weerspiegelen de opeenvolgende bouw- en restauratiefasen. Wist je dat de torenspits een neogotische toevoeging is uit de 19e eeuw? (Dapperheidsplein)
Op een steenworp afstand, op hetzelfde plein, staat het gebouw dat bekendstaat als het voormalig eigendom Vandenpeereboom. Achter een 18e-eeuws voorportaal gaat een groot en ongewoon huis schuil. Dat werd in 1890 ontworpen door architect Malfait voor voormalig minister Jules Vandenpeereboom. Hij wilde een huis in 16e-eeuwse stijl om in te wonen maar ook om zijn antiekcollecties in onder te brengen. Tegenwoordig is er een academie gevestigd. Aarzel dus zeker niet om naar binnen te gaan en een kijkje te nemen naar de (onjuiste) jaarinscriptie met metalen ankers, de glas-in-loodramen, de mix van steen en bakstenen, het torentje enzovoort. Welkom in de 16e eeuw! (Dapperheidsplein 17)
Dan is het tijd om wat te slenteren in de Porseleinstraat... Een pittoreske duik in het verleden van Anderlecht!
Daarna gaat de route naar het oude Begijnhof, dat net aan de andere kant van de kerk ligt. De begijnengemeenschap in Anderlecht werd opgericht in de 13e eeuw. Het wordt beschouwd als het kleinste begijnhof van België en bestaat nu uit twee witgeschilderde gebouwen uit de 17e en 18e eeuw. De site is gebouwd rond een centrale binnenplaats en een waterput en is zeer pittoresk. Er is nu een museum over het dagelijks leven in die tijd. (Kapelaanstraat 8)
Het Erasmushuis is een plek die zijn reputatie niet heeft gestolen! In dit prachtige 16e-eeuwse gotische pand woonde de humanist Erasmus. In 1521 betrok hij het huis een paar maanden om er te werken aan een nieuwe editie van het Nieuwe Testament. Het bakstenen gebouw heeft een dak met trapsgewijs geplaatste dakkapellen die naar de Vlaamse renaissance neigen. (De Formanoirstraat 31)
Het is op een ander plein dat we deze korte rondleiding door Anderlecht afsluiten. Je vindt er het Vredegerecht, een gebouw dat er best wel mooi uitziet. Het werd in 1898 gebouwd als antwoord op een petitie van buurtbewoners die jaloers waren op de openbare gebouwen die in andere delen van de gemeente werden opgetrokken. Het is een schitterende interpretatie van de Vlaamse neorenaissancestijl. De hoofdgevel is op en top symmetrisch. Voor het gebouw werden lokale materialen gebruikt: baksteen en blauwe steen. (Verzetsplein 3)