Winnaar: Adèle Labo, La théorie des collisions

Redenen voor de keuze van de jury:  La Théorie des collisions trekt meteen de aandacht door zijn grafische en verteltechnische maturiteit. Adèle Labo is nog maar 25. Toch is haar werk al opvallend consistent. Erg knap zijn de sobere lijn, de woordbeheersing en het visueel concept. Treffend en subtiel beschrijft ze hoe moeilijk het is voor een jonge vrouw om haar weg te vinden in de aandachtzoekende wereld van vandaag. Met een expressieve visuele vertelkunst en gevarieerde dialogen weet de auteur veel te zeggen met weinig woorden en laat ze ruimte voor interpretatie.

Synopsis van de strip: La Théorie des collisions volgt Louve, een jonge vrouw die ervoor kiest te verdwijnen om een traumatisch verleden te ontvluchten en een nieuwe start te nemen in volledige anonimiteit. In haar tocht komen herinneringen naar boven en krijgt ze telkens dromen die diepe wonden verraden. Net als in de chemie brengen (emotionele, menselijke en intieme) botsingen langzame innerlijke veranderingen teweeg.

Doel: Deze prijs bekroont het werk van een jonge striptekenaar die nog maar hoogstens twee albums heeft gepubliceerd. 

Prijs: 20.000 euro (een beurs van 10.000 euro toegekend door de COCOF en 10.000 euro voorschot op auteursrechten) en een uitgeefcontract, afwisselend aangeboden door Le Lombard, Futuropolis of Casterman. Dit jaar wordt het werk uitgegeven door Futuropolis.

Partners: Association Raymond Leblanc, Éditions Le Lombard, uitgeverij Futuropolis en uitgeverij Casterman.

Meer informatie: raymondleblanc.be

Winnaar: Romain Renard

Redenen voor de keuze van de jury : De jury prijst enerzijds de maker van een bijzonder werk in 2024 (Comanche terugzien) en anderzijds de carrière van de auteur (die nog maar halverwege is). De jury waardeert het album enorm. Het knappe eraan is dat het tegelijk een hommage is en ook helemaal niet. Het werk is namelijk zowel grafisch als qua vertelstijl helemaal anders dan de reeks Comanche, de  westernklassieker van Hermann en Greg uit het weekblad Kuifje. Het is een uitzonderlijke strip die grafisch ongelooflijk sterk is en ook nog eens een breed publiek aanspreekt. Een keerpunt in de carrière van de auteur.

De jury prijst ook het oeuvre van een auteur met internationale uitstraling. Romain Renard is een uitstekend ambassadeur van de Belgische strip. Bovendien bouwt hij aan een open oeuvre, sterk beïnvloed door literatuur, film en theater. Zijn werk is transmediaal en verbindt de strip met muziek en andere kunstvormen. Renard is sterk in het vertellen van verhalen, zijn reeks Melvile is daar een perfect voorbeeld van. De auteur heeft veel aandacht voor spiritualiteit wat van hem een uniek artiest maakt. Zijn projecten tillen de strip naar een hoger niveau, voorbij het loutere papieren medium.

Doel: De Atomiumprijs van de Federatie Wallonië-Brussel werd in 2017 boven de doopvont gehouden. Deze prijs bekroont het werk van een auteur van de Federatie Wallonië-Brussel die een origineel en vernieuwend oeuvre heeft uitgebouwd. Het is een mooie erkenning voor het werk van een striptekenaar die (of voor een collectief van striptekenaars dat) een origineel, ambitieus en vernieuwend werk heeft (hebben) gemaakt in de Brusselse en Waalse stripwereld.

Prijs: Een geldbedrag van 10.000 euro.

De jury :
-Léonie Bischoff, stripmaakster, illustratrice én winnares van de Atomiumprijs 2024 
-Daniel Couvreur, journalist en stripkenner 
-Quentin Delvoye, striphandelaar 
-Michel Dufranne, scenarist en stripcolumnist 
-Clément Fourrey, stripkenner

Partners: Mevrouw Elisabeth DEGRYSE, Minister-President van de Franse Gemeenschapsregering bevoegd voor begroting, hoger onderwijs, cultuur, internationale en intra-Franstalige betrekkingen.

Meer informatie: bandedessinee.cfwb.be   

Winnaar: Scheisseimer – Getekende herinneringen aan een oorlog, van Koenraad Tinel (Oogachtend)

Shortlist :
-Krimi – Tout le monde est devenu un assassin, van Thibault Vermot en Alex W. Inker (Sarbacane)
-Rébétissa, van David Prudhomme (Futuropolis)
-Ondoordringbaar, van Alix Garin (Daedalus)
-Marcie – Le point de bascule, van Cati Baur (Dargaud)
-Katya – La Guerre. Partout. Toujours., van Antoine Schiffers (Casterman)
-Electric Miles, van Fabien Nury en Brüno (Glénat)
-Scheisseimer – Getekende herinneringen aan een oorlog, van Koenraad Tinel (Lannoo)
-Connexions Tome 2 – Châteaux de sable, van Pierre Jeanneau (Tanibis)
-Les clients d’Avrenos, van Jean-Luc Fromental en Laureline Mattiussi (Dargaud)
-Crénom, Baudelaire ! Tome 2 – Les Fleurs du Mal, van Dominique Gelli, Jean Teulé en Tino Gelli (Futuropolis)

Redenen voor de keuze van de jury : Scheisseimer zou je een Gesamtkunstwerk kunnen noemen want inhoud en vorm zijn er krachtig en coherent met elkaar verweven. Het is een ontroerend grafisch dagboek. Op aanraden van auteur David Van Reybrouck maakte Koenraad Tinel er een getekend en geen geschreven verhaal van. Heel expressief en donker met schitterend lijnenwerk dat de last van de herinnering en het verdriet treffend weergeeft. Scheisseimer onderscheidt zich artistiek, experimenteel en menselijk door zijn originaliteit en grafische beheersing. Het werd al een hele tijd geleden in het Nederlands gepubliceerd door het Leuvense Oogachtend en vindt nu zijn weg naar een Franstalig publiek dankzij de Franse versie Le Seau uitgegeven bij Seuil. Een zeldzaam werk dat de jury raakte door zijn esthetische kracht en historische diepgang.

Synopsis van de strip : Scheisseimer is een autobiografisch verhaal over de herinneringen aan de kindertijd van Koenraad Tinel die zes was in mei 1940. Zijn familie was pro-nazi en werd gedwongen te vluchten naar Duitsland en later ook Tsjechoslowakije, met als enige bagage een emmer voor de ontlasting. Via een grafisch dagboek van 240 donkere, expressionistische tekeningen legt de auteur op een erg rauwe manier gevoelens van schuld, herinnering en schaamte bloot. Het is een zeldzaam getuigenis vanuit het perspectief van een kind uit een familie die heulde met het naziregime.

Doel: deze prijs wordt toegekend aan een werk van uitmuntende visuele en grafische kwaliteit. Er wordt rekening gehouden met de kwaliteit van de tekeningen, lay-out, typografie en algemene vormgeving. Maar ook de manier waarop deze visuele kwaliteiten het verhaal overstijgen en uitvergroten. 

Prijs : Een geldbedrag van 5000 euro

Partners : Atomium, Design Museum Brussels, Librairie Flagey en visit.brussels

Winnaar: Sibylline, chroniques d’une escort girl, van Sixtine Dano (Glénat)

Shortlist:
-Le masque du Renard, van Ewen Blain (Glénat)
-La veuve, van Glen Chapron (Glénat)
-Sybilline – Chronique d’une escort girl, van Sixtine Dano (Glénat)
-Krimi – Tout le monde est devenu un assassin, van Thibault Vermot en Alex W.Inker (Sarbacane)
-L’héritage fossile, van Philippe Valette (Delcourt)
-Marcie - Le point de bascule, van Cati Baur (Dargaud)
-Caballero Bueno, van Thomas Lavachery en Thomas Gilbert (Rue de Sèvres)
-Katya .La guerre. Partout. Toujours, van Antoine Schiffers (Casterman)
-Eclore, van Aude Mermilliod (Casterman)
-Dix secondes, van Max de Radiguès (Casterman)

Redenen voor de keuze van de jury: “Ik ben om verschillende redenen onder de indruk. Eerst en vooral door de inkt- en houtskooltekeningen maar ook door de opvallende dynamiek die uitgaat van de tekeningen en de stroken. Dat Raphaëlle/Sibylline escort girl is maar vooral een jonge studente maakt de graphic novel heel sterk. Er komen namelijk maatschappelijke onderwerpen zoals studieonzekerheid en prostitutie op jonge leeftijd aan bod. Bovendien is het verhaal gebaseerd op getuigenissen. Het voor- en nawoord verwijzen naar cijfergegevens en maken het verhaal nog relevanter. Daarnaast is er de evolutie van het personage Raphaëlle/Sibylline: haar keuzes, de flashbacks, de ontmoetingen die haar kijk op zichzelf en anderen veranderen. Ik waardeer ook de authenticiteit van de vele levensmomenten en figuren rond Raphaëlle. Voor mij is deze graphic novel echt geslaagd want ze combineert gevoelig tekenwerk met een sterk uitgewerkte maatschappelijke thematiek, een ritmische taal en rake dialogen.” (Bénédicte, luisteraar van La Première en jurylid) 

Synopsis van de strip: Raphaëlle is nog maar 19 en lijkt op alle meisjes van haar leeftijd. Ze is pas aangekomen in Parijs en stort zich meteen op haar studie architectuur. Ze gaat naar alle lessen, werkt nachtenlang aan maquettes en gaat ‘s avonds ook nog op stap voor een goed glas of een goed gesprek met haar nieuwe beste vriendin. Maar wat haar studiegenoten niet weten, is dat Raphaëlle zich soms ook terugtrekt op hotel en zo een flinke cent verdient.  

Doel: De RTBF (Radio-télévision Belge de la Fédération Wallonie-Bruxelles) riep deze prijs in 2017 in het leven. Hij bekroont een genre dat bij de luisteraars van La Première in de smaak valt.

Prijs: 20.000 euro aan advertentieruimte, en een sterke redactionele aanwezigheid in de media van La Première.  

Partner: La Première - RTBF (Radio-télévision Belge de la Fédération Wallonie-Bruxelles).

Winnaar : Barcelona, âme noire, van Jakupi, Lapière, Pardo, Pellejero en Torrents (Air Libre)

Redenen voor de keuze van de jury: Na enkele stevige discussies koos de jury uiteindelijk voor een saga met een goed gestoffeerd verhaal en een complex hoofdpersonage. Die zijn knap en erg overtuigend uitgewerkt voor een ruim publiek. Het was een gewaagde gok om tegelijk een historisch relaas en een misdaadverhaal te vertellen. Barcelona, donkere ziel gaat ook in op menselijke relaties, met name die tussen ouders en kinderen. Het laatste deel is in dat opzicht adembenemend. Wat de jury ook aansprak, was de intieme, heftige verwevenheid tussen een man die vroeg door een persoonlijke tragedie getroffen werd en een stad die getekend is door het franquisme. De jonge Carlitos Moreno, die uitgroeit tot de beruchte Don Carlos en Barcelona vormen een koppel waarvan de duisternis wordt geëvenaard door hun wil: enerzijds zich neerleggen bij hun lot en anderzijds eraan ontsnappen.

Synopsis van de strip : Wees, vooraanstaand industrieel, maffioso, oprechte verliefd en drugbaron: het is moeilijk om Carlitos — die uitgroeide tot de machtige Don Carlos — in één woord te vatten. Misschien omdat hij dat allemaal tegelijk is… Je komt terecht in een Barcelona dat in de wurggreep van de Franco-dictatuur zit en waar er geen gebrek is aan avontuur, liefde en kleur. Een strip van auteurs op het toppunt van hun kunnen: Denis Lapière en Gani Jakupi, bijgestaan door het Barcelonese trio Ruben Pellejero, Eduard Torrents en Martín Pardo. Don Carlos is een personage dat je niet snel zal vergeten.

Doel: De Atomiumprijs Cognito wordt toegekend aan de beste historische strip. De prijs gaat naar auteurs die erin geslaagd zijn om met hun werk een licht te werpen op een deel van de geschiedenis.

Prijs: Een geldbedrag van 3.000 euro.

Partner: De Cognitoprijs.

Winnaar: Et soudain le futur, van Mathieu Burniat en Dominique Mermoux (Rue de Sèvres)

Shortlist :
-Et soudain le futur, van Mathieu Burniat en Dominique Mermoux (Rue de Sèvres)
-Travailler demain, van Muriel Penicaud, Mathieu Charrier en Nicoby (Glénat)
-Darna, van Zineb Benjelloun (Ça et Là)
-Mecs in progress, van Lauraine Meyer (Steinkis)
-Maison Blanche, van Cartillier Lebhour en Massot (Delcourt)

Redenen voor de keuze van de jury: Degrowth is de utopie van deze eeuw, de hoop op een duurzame toekomst en een voortbestaan van onze planeet. Maar hoe zet je dat om in de praktijk? Mathieu Burniat en Dominique Mermoux brachten twee fysici, een astrofysicus en een milieu-ingenieur samen om het uit testen. De auteurs brengen in een graphic novel het relaas van dit politieke, economische en sociale avontuur, vol hoop en menselijkheid. Et soudain le futur brengt een vleugje poëzie in de uitdagingen van morgen.

Synopsis van de strip : "Oneindige groei in een wereld die eindig is, gaat gewoon niet.” Moeten we dan zomaar de milieu- en economische crises van onze tijd ondergaan of is er nog een uitweg? We volgen de weg van de degrowth. Mila en Carl ontdekken er alle aspecten en voordelen van in het Parijse Île de la Cité. Dat werd voor de gelegenheid omgevormd tot een autonome degrowth community. In samenwerking met vier experts: François Graner (natuurkundige), Roland Lehoucq (astrofysicus), Emmanuelle Rio (fysica) en Aurélien Ficot (milieu-ingenieur).

Doel: Het Belgische dagblad Le Soir is sinds jaar en dag de referentie op het vlak van strips. Met deze prijs bekroont het dagblad een stripverhaal dat erboven uitsteekt in zijn interpretatie van de wereld om ons heen.  

Prijs: 20.000 euro aan advertentieruimte, en een sterke redactionele aanwezigheid in de media van Le Soir.  

Partner: Le Soir.

Winnaar: BNJI (Benjamin Jimenez) – Mets ton slip

Redenen voor de keuze van de jury : De redactie koos voor deze gagstrip van BNJI (Benjamin Jimenez) omdat die erin slaagde de essentie te vatten van wat sinds 1938 de grote kracht van het Weekblad Robbedoes uitmaakt, namelijk het universele karakter en de één-pagina-gag, geen gemakkelijke oefening. Het universele karakter is echt wel een fundamenteel begrip bij Robbedoes en bij uitgeverij Dupuis. Dat heeft te maken met de duidelijke redactionele keuze om toegankelijk te zijn voor alle leeftijden. Bedoeling is zowel kinderen als volwassenen aan te spreken. Dat gebeurt vaak op een speelse manier en met een utopische ondertoon die simplisme en overdaad uit de weg gaat. De uitgeverij wil met een goedgevuld en gevarieerd aanbod generaties verbinden. De één-pagina-gag is een oefening in precisie, beknoptheid en dosering. Het is bijzonder moeilijk om dit onder de knie te krijgen. Het format vereist namelijk dat de auteur onmiddellijk de aandacht van de lezer grijpt en een krachtige boodschap weet over te brengen binnen een beperkte ruimte. BNJI is nog geen professionele striptekenaar. Dat maakt zijn prestatie nog straffer. Want hij geeft nu al blijk van een opmerkelijke beheersing van twee essentiële aspecten voor het Weekblad Robbedoes.

Doel: De Atomiumprijs Robbedoes gaat naar korte stripverhalen (maximaal vier platen). Een prijs voor striptekenaars ouder dan achttien jaar, die al hoogstens drie albums hebben gepubliceerd.

Prijs: Het winnende verhaal verschijnt in het tijdschrift Robbedoes (Journal Spirou) en alle publicaties worden tegen professioneel tarief vergoed.

Partner: Journal Spirou.

Winnaar : Une BD qui parle de cul, van Marie de Brauer, Lucymacaroni (Leduc Graphic)

Shortlist :
-À moindres risques, van Mat Let (La Boîte à Bulles)
-Avancer et se reconstruire à deux après un AVC, van Céline Theraulaz (Vents d’Ouest)
-Brigade Babylone, van Pauline Guéna en Mahi Grand (Denoël Graphic)
-Dans ses yeux, van Marc Cuadrado (Grand Angle)
-Il déserte, van Antoine de Caunes en Xavier Coste (Dargaud)
-Ondoordringbaar, van Alix Garin (Le Lombard)
-Journal inquiet d’Istanbul, vol. 2, van Ersin Karabulut (Dargaud)
-L’Orangeraie, van Larry Tremblay en Pierre Lecrenier (Rue de Sèvres)
-Le Dernier Costume n’a pas de poches, van Laurent Galandon en Paolo Castaldi (Futuropolis)
-On ne parle pas de ces choses-là, van Marine Courtade, Alexandra Petit (Casterman)
-Petit Traité d’écologie sauvage (intégrale), van Alessandro Pignocchi (Steinkis)
-Lord of the Flies, Heer van de vliegen, van Aimée de Jongh (Dargaud)
-Un Petit Expresso sans sucre, van Abdel de Bruxelles en Alexandre de Moté (L’Ilot)
-Une BD qui parle de cul, van Marie de Brauer, Lucymacaroni (Leduc Graphic)
-Voie de garage, van Sophie Adriansen en Arnaud Nebbache (Dargaud)

Redenen voor de keuze van de jury : Een strip over seks maar ook over zoveel meer! Achter de catchy en provocerende titel gaat een werk schuil dat op een verfijnde manier een waaier aan onderwerpen aansnijdt. Het is een didactische, eerlijke en open strip die een onbevangen blik werpt op relaties, lichamen en individuele keuzes. Eigenlijk is het een oproep tot tolerantie maar dan met veel humor en een flinke dosis intelligentie. Dankzij de juiste toon en een inclusieve aanpak, een origineel formaat en een tekenstijl die perfect aansluit bij de inhoud, speelt de strip goed in op jongere generaties die met social media zijn opgegroeid. Je raakt verlost van schuldgevoelens, komt meer te weten over fatshaming en een hele reeks taboe-onderwerpen.  Een frisse leeservaring voor de jury, die aantoonde dat engagement niet altijd zwaar op de hand hoeft te zijn. Het kan zelfs heel leuk worden gebracht.

Synopsis van de strip : Dit grotendeels autobiografische verhaal mengt humor, openhartigheid en intelligentie. Het gaat dieper in op de emotionele en seksuele ervaringen van de auteur – mislukte afspraakjes, lange periodes van onthouding, twijfels – en laat tegelijk ook mensen met uiteenlopende seksualiteiten en een seksuologe, Claire Alquier, aan het woord om duiding te geven. De toon is onbevangen, oprecht en vol zelfspot, gedragen door een frisse en sprankelende tekenstijl die de boodschap alleen maar krachtiger maakt.

Doel: De Atomiumprijs van de samenleving bekroont een stripverhaal dat aanzet tot nadenken over onze normen en onze samenleving. Een werk dat hedendaagse sociale kwesties op een positieve, constructieve en grootmoedige manier aansnijdt, en waarvan het onderwerp een lokale (plaatselijke, Belgische, Europese) weerklank heeft.

Prijs: Een geldbedrag van 5.000 euro.

Partner: De jury, voorgezeten door André Querton, bestaat uit mensen uit het maatschappelijk middenveld die representatief zijn voor verschillende intellectuele stromingen in ons land met specifieke gevoeligheden en een universele weerklank.    

Winnaar : Herinneringen aan het eeuwige heden – De duistere steden, deel 11 van Benoît Peeters en François Schuiten (tekeningen), Casterman 2025

Shortlist :
-Garulfo - Intégrale Tomes 1 à 6, van Alain Ayroles, Bruno Maïorana en Thierry Leprévost (Delcourt Codex, 2024)
-Blotch, van Blutch (Dargaud, 2024)
-Valentina - Tome 4, van Guido Crepax (Champaka Brussels, 2024) 
-Fluide Glacial : 50 ans de couvertures, van Jean-Christophe Delpierre (Fluide Glacial, 2024)
-Toby mon ami, van Grégory Panaccione (Delcourt Shampooing, 2024)
-Herinneringen aan het eeuwige heden – De duistere steden, deel 11 van Benoît Peeters en François Schuiten (tekeningen), Casterman 2025
-Deux tueurs suivi de Mickey Mickey, van Michel Pirus en Mezzo (Delcourt, 2024) 
-Les incroyables aventures de Gribouillis, van Turf (Delcourt, 2025) 

Redenen voor de keuze van de jury: Het album kwam er in het kader van het heruitgaveproject van de cyclus De Duistere Steden. Dit deel was al enkele jaren niet meer verkrijgbaar. Het kwam voort uit de ontmoeting van de auteurs met de Belgische pionier van de animatiefilm, Raoul Servais. Die was op dat moment bezig aan Taxandria, een experimentele film, doordrenkt met Belgisch surrealisme en geïnspireerd door het werk van Magritte en Delvaux. De jury bekroonde dit album vanwege de vele verbanden met het begrip erfgoed. Dankzij het werk kan je opnieuw kennismaken met het universum van De Duistere Steden. Maar je ontdekt ook cinematografisch erfgoed via het werk van Raoul Servais voor Taxandria. Daarnaast zijn er ook de linken met het beeldend erfgoed van schilders als Delvaux en Magritte. Dit album vernieuwt bovendien op magistrale en originele wijze het universum van De Duistere Steden. De historische duiding en de zorgvuldige redactie tonen het publiek de betekenis van dit striperfgoed in relatie tot andere visuele en narratieve kunsten.

Doel: deze prijs gaat naar een initiatief dat de inspanningen voor het behoud en de promotie van het Europese striperfgoed beloont en ondersteunt. Het gaat om een nieuwe, ambitieuze, prijs in het teken van duurzaamheid. Het is namelijk de bedoeling om de parels van de negende kunst te beschermen maar ook om voorbeeldprojecten onder de aandacht te brengen. De prijs beloont initiatieven die gericht zijn op het promoten van historische werken, het bewaren van archieven en het heruitgeven en verspreiden van erfgoedstrips. Met als doel dit culturele erfgoed door te geven aan toekomstige generaties.

Prijs: een geldbedrag van 5000 euro.

Partners : Catherine Schoemann Projects, Point of view

Meer informatie