Brusselse instellingen gewijd aan fotografie - klaar voor een close-up?

box galerie  werd in 2004 opgericht in Brussel. Ze wordt geleid door Alain D'Hooghe, die zich al sinds de jaren 80 toelegt op de studie, promotie en verspreiding van auteursfotografie. Fotografie is zijn passie. Alle mogelijke beroepen die ook maar iets met de achtste kunst te maken hebben, oefende hij al uit. D’Hooghe wil vooral verbinden. Connecties leggen tussen fotograaf en verzamelaar maar ook met de bezoeker van een tentoonstelling en de lezer van een boek. In de boekenhoek vind je trouwens een uitstekende selectie uitgaven over de fotografen die door de galerie worden vertegenwoordigd. Daar zitten veel limited editions bij en enkele zeldzame pareltjes die zeer gewild zijn bij collectionneurs. De architectuur van de galerie, een neutrale box die baadt in het licht, laat alle plaats aan de tentoongestelde werken. Een thema dat in alle tentoonstellingen terugkeert is reizen als middel om de wereld te begrijpen. Alle geselecteerde kunstenaars hebben een heel eigen, onmiddellijk herkenbaar universum. Hun werk getuigt van een uiterst persoonlijke fotografische stijl. Want de formule voor een goede fotograaf of een goede foto bestaat niet. Alles draait rond de blik en het perspectief.

Vleurgatsesteenweg 102, 1050 Elsene

Stieglitz19  is gespecialiseerd in hedendaagse fotografie, met een sterke focus op Chinese en Japanse artiesten. Dries Roelens vernoemde zijn galerie naar de eigenzinnige Amerikaanse fotograaf en galeriehouder Alfred Stieglitz. Hij was de spilfiguur van een groep avant-gardeartiesten in New York die rond de vorige eeuwwissel de fotografie op gelijke voet zette als de traditionele kunsten. Na Antwerpen was het voor Roelens een evidentie om in Brussel een tweede vestiging te openen. Je vindt Stieglitz19 in een buurt waar het wemelt van de kunstgaleries, tussen de Louizalaan en de Vleurgatsesteenweg. De ruimte is sober, op het gelijkvloers van een bescheiden, modern gebouw. Alle aandacht gaat naar de tentoongestelde werken. De geselecteerde kunstenaars zijn vooral vernieuwers die het medium fotografie als basis gebruiken. Ze maken werk dat barst van levenslust, gedreven door de dorst naar vrijheid. 

Sint-Jorisstraat 24, 1050 Elsene

Het historische, driehoekige pleintje Oud Korenhuis ken je misschien wel door het standbeeld van Jacques Brel. Maar er is meer. Achter een van de laatbarokke gevels vind je op nummer 29 Studio Baxton - La Maison de la Photographie Argentique. Deze plek is volledig gewijd aan analoge fotografie met een bijzondere focus op de 19de-eeuwse fotografische processen. Zo kan je in de studio schilderachtige portretfoto’s laten maken volgens het ingewikkelde collodiumproces (de zogenaamde wet plate). Een inwijding in de betoverende alchemie van de historische fotografische processen kan tijdens een van de vele workshops. Ben je geïnteresseerd in vintage camera’s (sommige zijn wel 150 jaar oud!), super 8-films of een uniek kijkboek? De kans is groot dat je in de boetiek en boekhandel/bibliotheek je gading vindt. In de galerie vinden geregeld tentoonstellingen plaats met werk van analoge fotografen. 

Oud Korenhuis 29, 1000 Brussel

De allereerste foto werd bijna twee eeuwen geleden gemaakt, en dat voel je wanneer je TinyGallery binnenwandelt. Dit ‘klein museum van de amateurfotografie’ is een tentoonstellingsruimte voor oude en nieuwe foto's. De beelden vertellen allemaal een verhaal. Ze lijken zo dichtbij, zo eigentijds, zo gedurfd. Je bent getuige van de belangrijkste gebeurtenissen uit het leven van bescheiden mensen: de aankomst in New York, een zondags uitje, een treinreis. Het hart van de vaste collectie bestaat voornamelijk uit historische beelden uit de Verenigde Staten. Naast diverse thematentoonstellingen organiseert TinyGallery ook regelmatig workshops over oude fotografische technieken en digitale kunsten. Oprichter Olivier Guyaux wordt omringd door enkele internationale kunstenaars die elk op hun manier het project van spontane expressie verderzetten. 

Kuipstraat 26,  1050 Elsene

Met  La Nombreuse heeft Sint-Gillis er een bruisende, laagdrempelige fotogalerie annex atelier bij. Het collectief werd in september 2020 opgericht. Het project wordt gedragen door een bont gezelschap fotografen en beeldkunstenaars, begeleid door kunsthistorica Charlotte Lalau. Téo Becher, Lucas Castel, Nicolas Catalano, Romain Cavallin, Martin Gallone, Solal Israël en Sarah Lowie bundelen hun krachten en vaardigheden om opkomend talent in de hedendaagse fotografie te lanceren. Ze willen een springplank aanbieden die de leemte overbrugt tussen de fotografieopleidingen en de culturele instellingen, want ‘je leert niet alles tijdens de studie.’ Met vernieuwende tentoonstellingen, rondleidingen, gratis workshops en conferenties bereiken ze diverse doelpublieken. Neem zeker ook eens hun magazine BeNombreuse onder de loep!

Fortstraat 42, 1060 Sint-Gillis

Geopolis vind je op de eerste verdieping van de Ateliers des Tanneurs, een bijzondere en polyvalente locatie in de Brusselse Marollenwijk. Ulrich Huygevelde en Thomas Kox - gepassioneerd door geopolitiek - richtten dit centrum voor fotojournalistiek en onderwijs op in 2017.  Door fototentoonstellingen en didactische expo’s te combineren met diverse evenementen, podcasts  en een radioprogramma willen ze actuele vraagstukken bespreekbaar maken bij een breed publiek en jongeren. Er is nood aan duiding, analyse en reflectie om de grote informatiestromen over ingrijpende geopolitieke veranderingen en klimaatproblemen te begrijpen. Zowel gevestigde fotografen als jong talent brengen diverse prangende thema’s in beeld. Oekraïne stond lang op het voorplan, o.a. door de expertise die beide oprichters in de regio opbouwden, maar ook de Taliban, de tanende persvrijheid, de afvalproblematiek en het leven in oorlog en prille vrede passeerden reeds de revue.

Huidevettersstraat 58, 1000 Brussel

Toen Pauline Caplet, zelf fotografe, niet meteen een plek vond om werk van gelijkgezinden tentoon te stellen besloot ze om er zelf een te openen. L’Enfant Sauvage, een tentoonstellings- en creatieruimte gewijd aan de fotografie, opende in volle gezondheidscrisis in juli 2020. Een initiatief dat voortvloeit uit haar passie, en bovendien volledig autonoom gefinancierd is. Wie beter dan zijzelf kan begrijpen wat getalenteerde jonge kunstenaars en studenten nodig hebben in deze bruisende stad die hongert naar fotografie? Uit de kalender met zowel lokale, Belgische als buitenlandse fotografen blijkt een duidelijke voorkeur voor analoge prints. Pauline programmeert intuïtief, en houdt ervan om een intieme uitwisseling te creëren met een breed en gediversifieerd publiek. Het hele jaar door kan je er ook terecht voor ‘artist talks’, workshops, filmvertoningen en boekpresentaties. Dit alles bekroond met een kleine boekhandel en vele projecten voor de toekomst!

Onderwijsstraat 23, 1000 Brussel

Contretype werd in 1978 opgericht door Jean-Louis Godefroid (1952-2013), bijna een decennium voor Antwerpen en Charleroi hun museum voor fotografie kregen. In die tijd werd de artistieke fotografie als kunstvorm nog niet naar waarde geschat. Na een tijdlang in zijn appartement te hebben tentoongesteld (Robert Rauschenberg, David Hockney, Robert Mapplethorpe...!) werd het centrum tot eind 2014 ondergebracht in het gerenoveerde Hannonhuis, en daarna in het Fontainashof (nog zo’n prestigieus gebouw in Sint-Gillis). Dankzij de vele samenwerkingen met (inter)nationale partners gaan vele activiteiten ook extra muros door. Contretype profileert zich als een kunstencentrum voor de productie, tentoonstelling en verspreiding van auteursfotografie. Het programma van artiestenresidenties voor Belgische en internationale fotografen levert het materiaal voor de vaste collectie, die inmiddels werk van zo’n 40 kunstenaars omvat. Zo tekent zich stilaan een fijnmazig portret van Brussel af, als een plek waar het goed leven en creëren is.

Fontainashof 4A, 1060 Sint-Gillis

Nadat bleek dat 80% van de tentoonstellingen in Hangar rond fotografie draaiden, heeft het kunstencentrum besloten om zich exclusief aan deze kunsttak te wijden. Dankzij acht tot tien tentoonstellingen per jaar kunnen de bezoekers kennismaken met een brede selectie hedendaags fotografisch werk, zonder beperking op genres, territoria of werkwijzen in het medium. Via partnerschappen met de kunst- en fotografiescholen wordt bijzondere aandacht en steun gegeven aan jong talent. Het vlaggenschip van Hangar is het PhotoBrussels Festival, het jaarlijks evenement gewijd aan de fotografie in de hoofdstad. Dit initiatief van Delphine Dumont (die ook de dagelijkse leiding van Hangar voor haar rekening neemt) geeft blijk van de nieuwe Brusselse dynamiek in de fotografie van de afgelopen jaren. In de voormalige autofabriek met meer dan 1.000 m² oppervlakte is er ruimte zat voor tentoonstellingen, een (foto)boekenwinkel, lezingen, workshops en diverse evenementen rond fotografie.

Kasteleinsplein 18, 1050 Elsene

Sinds Fondation A Stichting in oktober 2012 haar deuren opende in de voormalige Bata-fabriek in het zuiden van Brussel, wist de instelling ons keer op keer te verrassen met parels van fotografietentoonstellingen. Helen Levitt, Henry Wessel, Graciela Iturbide, Guido Guidi, de Brusselse Vincen Beeckman... het zijn maar enkele van de namen die de revue passeerden. De stichting, een initiatief van Astrid Ullens de Schooten Whettnall, bevindt zich in een stadsdeel waar de industriële activiteit jarenlang primeerde. Net zoals de vele andere culturele actoren uit de buurt (BRASS, P.A.R.T.S., WIELS, Galila's P.O.C) neemt het platform voor de fotografie actief deel aan het buurtleven. Bedoeling is fotografiekunst tot bij een zo groot mogelijk publiek te brengen. Dat gebeurt o.m. met ambitieuze tentoonstellingen maar ook met het beheer van de uitzonderlijke collectie van haar oprichtster. De collectie, met een sterk documentaire inslag, bundelt krachtige visuele getuigenissen. Werk van Walker Evans of Lewis Baltz bijvoorbeeld - echte sleutelfiguren binnen de hedendaagse fotografie - zetten aan tot debat en reflectie. En dat is exact de bedoeling.

Van Volxemlaan 304, 1190 Vorst