Flagey, het vroegere Nationaal Instituut voor Radio-omroep (NIR): een ‘mooie geluidsfabriek’
Architect: Joseph DIONGRE, 1935-1938
De bouw van het broodnodige nieuwe radio-omroepgebouw aan het Flageyplein in Elsene verliep niet van een leien dakje. Er waren twee wedstrijden voor nodig, meer dan vijftig deelnemende architecten en zelfs twee BBC-ingenieurs. Eerlijk is eerlijk: in die tijd bestonden er nog niet veel radiospecifieke gebouwen. Het ontwerp van winnaar Joseph DIONGRE hield rekening met alle akoestische eisen maar ook met de drassige ondergrond van het terrein door de naburige vijvers. Technisch vernuft en een doorgedreven esthetiek: de leden van de jury waren unaniem en vonden het ‘een mooie geluidsfabriek’. De pakketboot genoot meteen wereldfaam.
Vijfendertig jaar lang vonden hier alle radio-uitzendingen en -opnamen plaats. Daar waren ook heel wat uitzendingen van concerten klassieke muziek, jazz en nieuwe muziek bij en later ook de televisie-uitzendingen. Toen televisie steeds belangrijker werd, trokken de Nederlands- en Franstalige omroepen in 1960 naar een nog groter gebouw aan de Reyerslaan. Na de renovatie en uitbreiding van het complex bleef het een unieke locatie voor concerten en muziekopnamen. De uitzonderlijke akoestische kwaliteiten van de zalen legde de basis voor één van de belangrijkste Brusselse cultuurhuizen: Flagey. Het is een magneet voor de meest prestigieuze muzikanten. Je kan er terecht voor jazz en wereldmuziek, maar ook voor klassieke en hedendaagse muziek. Studio 5 werd ingericht als filmzaal en programmeert dagelijks films en videoprojecten. Studio 6 is tegenwoordig de televisiestudio voor BRUZZ.
Wist je dat...
...de toren, typisch voor de populaire ‘pakketbootstijl’, hier werd toegevoegd om de zendantenne voor televisie in te pakken? Dit nieuwe medium stond nog in zijn kinderschoenen maar het NIR zou instaan voor de eerste experimentele uitzendingen.
Bozar- Paleis voor Schone Kunsten: jongleren met de knelpunten
%20Yannick%20Sas.jpg/_jcr_content/renditions/cq5dam.thumbnail.48.48.png "Bozar")
Architect: Victor HORTA, 1922-1929
In 1919 legde Victor Horta de ‘eerste steen’ van de art deco in Brussel. Eerder stond hij ook al aan de wieg van de art nouveau. Met zijn plannen voor de bouw van het Paleis voor Schone Kunsten (Bozar) ging hij resoluut voor artistieke vernieuwing. Ook hier was er door financiële problemen nood aan een nieuw ontwerp. De uitdagingen waren niet min: een terrein met niveauverschillen en een hoogtebeperking aan de kant van het Paleizenplein, het behoud van de winkels en het viaduct aan de Ravensteinstraat, het trappencomplex van de Baron Hortastraat... en dat alles met een strikt budget! Horta counterde meesterlijk de beperkingen. Hij leverde een ambitieus complex af met tentoonstellings- en concertzalen op een totale oppervlakte van zo’n 30.000 m2 en drie niveaus die de bovenstad met de benedenstad verbindt. Doorslaggevend was zijn vernieuwend gebruik van beton. Dat zie je vooral in de grote Hortahal. Beton was nu eenmaal sneller leverbaar en een stuk goedkoper dan metaal. In de eivormige concertzaal ‘Henry Le Bœuf’ kon hij er de golvende balkons mee verwezenlijken. In dit architecturaal pronkstuk met een schitterende akoestiek, hellende vlakken en 2.200 zitplaatsen spelen al sinds bijna een volle eeuw de allerbeste muzikanten. De Koningin Elisabethwedstrijd vindt hier niet zonder reden plaats! Bozar is tot op vandaag een culturele topreferentie. Het is ieder jaar uitkijken naar het nieuwe seizoen met concerten, expo’s, films, talks en veel meer.
Wist je dat?
Alle muziekliefhebbers kennen de Henry Le Bœuf-zaal. Deze zaal werd vernoemd naar bankier Henry Le Bœuf, bezieler van het Brusselse muziekleven en van deze muziektempel. Met de eivorm kwam Horta tegemoet aan de wensen van vioolvirtuoos Eugène Ysaye, die wou dat de artiesten zich omringd zouden voelen door het publiek.
Wiels, de voormalige Brouwerij Wielemans-Ceuppens: industriële toparchitectuur
Architect: Adrien BLOMME, 1930
De Wielemanstoren aan de Van Volxemlaan 354 blijft tot op vandaag een echte eyecatcher in Vorst. De bouw symboliseerde het hoogtepunt van het succes van de toenmalige brouwerij Wielemans-Ceuppens. Hier werkten wel meer dan duizend mensen! De nieuwe brouwerij werd in 1930 opgetrokken door de familiearchitect Adrien Blomme. Zowel op architectonisch als op technisch vlak behoorde ze tot de modernste brouwerijen van Europa. Alhoewel Blomme gebouwen in diverse stijlen neerzette, koos hij vaak voor art deco. In dit strakke, betonnen gebouw herken je de invloed van het modernisme. Door de grote, doorlopende vensters konden de voorbijgangers zien hoe het bier werd gemaakt. Om eenheid te creëren, kregen de bakstenen gevels van de oude brouwerij en de machinekamer op nummer 356-370 (waar nu het Centre Culturel de Forest BRASS en de Nederlandstalige bibliotheek huizen) een lichtgekleurde cementlaag met geometrische art-decoversieringen.
Drie van de oorspronkelijke acht koperen vaten zijn nog steeds duidelijk zichtbaar vanop straat. Ze vormen het decor van het café van het centrum voor actuele kunst Wiels. Daar kan je even verpozen bij een smakelijke hap of een drankje. Ook de bookshop is vrij toegankelijk. Naast vernieuwende expo’s van hedendaagse kunstenaars worden regelmatig artist talks, rondleidingen, workshops en familiezondagen georganiseerd die hedendaagse kunst toegankelijk maken voor een breed publiek. Typisch art deco zijn de plafond- en wandlampen in glas en metaal en de muurlambriseringen met zwarte en groene tegels.
Wist je dat?
De ruimtes achteraan het gebouw, die bereikbaar zijn via een trap, waren vroeger de graanzolders. Na een grondige verbouwing werden daar tentoonstellingszalen ingericht.